Ενεργειακός έλεγχος ή σύστημα ενεργειακής διαχείρισης; Η απάντηση μέσα από 7 ερωτήσεις για την εφαρμογή του νέου νόμου

  1. Ποιες επιχειρήσεις είναι υπόχρεες;

Σύμφωνα με το νόμο 4342/2015, που ψηφίσθηκε το Νοέμβριο του 2015 και ενσωματώνει την Οδηγία 2012/27/ΕΕ, και την Υπουργική Απόφαση 175275/2018 απαιτείται η υλοποίηση ενεργειακών ελέγχων ή η ανάπτυξη συστήματος διαχείρισης ενέργειας ή περιβαλλοντικής διαχείρισης που να περιλαμβάνει ενεργειακούς ελέγχους στις μη ΜΜΕ (μη μικρομεσαίες επιχειρήσεις) όλων των κλάδων, δηλ. σε όλες τις επιχειρήσεις που υπερβαίνουν τους 250 εργαζομένους ή των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών υπερβαίνει τα 50 εκατομμύρια ευρώ. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι εμπίπτουν στην εφαρμογή του ν. 4342 και οι Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις των οποίων την πλειοψηφία των μετοχών (πάνω του 51%) κατέχουν υπόχρεες επιχειρήσεις (μη ΜΜΕ), σύμφωνα με την Οδηγία 2003/361/ΕΚ.

  • Ποια είναι η καταληκτική ημερομηνία συμμόρφωσης για τις υπόχρεες επιχειρήσεις;

Με το πρόσφατο Δελτίο Τύπου (31/12/2018) του ΥΠΕΝ, ορίσθηκε ως καταληκτική ημερομηνία συμμόρφωσης των υπόχρεων εταιρειών η 31/05/2019. Αυτό αποτελεί μια ευκαιρία συμμόρφωσης και βελτίωσης όχι μόνο για τις υπόχρεες ως άνω επιχειρήσεις, αλλά και για όσες θέλουν να βελτιωθούν σε θέματα διαχείρισης ενέργειας και βελτίωσης του κόστους λειτουργίας.

  • Τι είναι και τι περιλαμβάνει ένας ενεργειακός έλεγχος;

Οι ενεργειακοί έλεγχοι πρέπει βάσει του νόμου να υλοποιηθούν σε όλα τα κτίρια και τις εγκαταστάσεις της επιχείρησης, ώστε να καλύπτεται το 90% των συνολικών ενεργειακών καταναλώσεων, και διεξάγονται από εξειδικευμένους έμπειρους ελεγκτές. Οι ενεργειακοί έλεγχοι εφαρμόζονται στους χρήστες και όχι στους ιδιοκτήτες των κτιρίων και αξιολογούν λεπτομερώς τις ενεργειακές καταναλώσεις των κτιρίων και των διεργασιών της επιχείρησης, έχοντας ως αποτέλεσμα μία έκθεση με τις απαραίτητες παρεμβάσεις που οφείλει να κάνει η επιχείρηση. Πρόκειται για μια συστηματική διαδικασία με σκοπό την απόκτηση επαρκούς γνώσης για το υφιστάμενο ενεργειακό ισοζύγιο μιας επιχείρησης, με την οποία εντοπίζονται και προσδιορίζονται ποσοτικά οικονομικώς αποδοτικές δυνατότητες εξοικονόμησης ενέργειας.

Πιο συγκεκριμένα, με τον ενεργειακό έλεγχο αναλύονται οι ενεργειακές χρήσεις και οι καταναλώσεις της επιχείρησης με βάση μετρήσεις και άλλα δεδομένα, εντοπίζονται τα σημεία σημαντικής ενεργειακής χρήσης, δηλ. εντοπίζονται οι εγκαταστάσεις, ο εξοπλισμός, τα συστήματα, οι διεργασίες, και οι θέσεις εργασίας που επηρεάζουν σημαντικά την ενεργειακή κατανάλωση και προσδιορίζεται η τρέχουσα ενεργειακή επίδοση αυτών, ενώ γίνεται και εκτίμηση της προβλεπόμενης μελλοντικής ενεργειακής χρήσης και κατανάλωσης, ώστε να εντοπιστούν και να ιεραρχηθούν ευκαιρίες βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης.

  • Τι είναι και τι περιλαμβάνει ένα σύστημα ενεργειακής ή περιβαλλοντικής διαχείρισης;

Αν οι υπόχρεες εταιρείες εφαρμόζουν  σύστημα ενεργειακής ή περιβαλλοντικής διαχείρισης, σύμφωνα με τα σχετικά ευρωπαϊκά ή διεθνή πρότυπα, εξαιρούνται από τις απαιτήσεις του νόμου να δεχτούν ενεργειακό έλεγχο από ελεγκτές του Μητρώου των Ενεργειακών Ελεγκτών, υπό τον όρο ότι το εν λόγω σύστημα διαχείρισης περιλαμβάνει παρακολούθηση, έλεγχο κι διαχείριση των ενεργειακών καταναλώσεων και ενεργειακή ανασκόπηση/ συνοπτικό ενεργειακό έλεγχο.

Τα πλέον διαδεδομένα και διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα για συστημάτα ενεργειακής και περιβαλλοντικής διαχείρισης είναι το ISO 50001:2011 και το ISO 14001:2015 αντίστοιχα.  Τα πρότυπα αυτά ακολουθώντας την τάση της εποχής μας και τις απαιτήσεις της, για Συστηματική Διαχείριση της Ενέργειας, έχουν ως στόχο να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις στην εγκατάσταση και λειτουργία των απαιτούμενων διεργασιών που θα οδηγήσουν στην βελτίωση της ενεργειακής επίδοσης και τελικά στην μείωση του ενεργειακού κόστους. Παράλληλα με την μείωση του ενεργειακού κόστους, θα επιτευχθούν και Περιβαλλοντικοί στόχοι, όπως μείωση της εκπομπής των αερίων του θερμοκηπίου.

Ο στόχος του Συστήματος Διαχείρισης Ενέργειας είναι ο εντοπισμός των ενεργειακών χρήσεων / ενεργοβόρων διεργασιών της δραστηριότητας, η αξιολόγησή τους και ο καθορισμός κατάλληλων ενεργειακών μέτρων / μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας που θα επιτρέψουν στην εταιρεία να παράγει το ίδιο αποτέλεσμα με λιγότερους πόρους και μέσα. Πρέπει να σημειωθεί ότι τα μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής επίδοσης / εξοικονόμησης ενέργειας, πολύ συχνά είναι δράσεις χαμηλού ή και μηδενικού κόστους και βρίσκονται σε πλήρη συμφωνία με την προσπάθεια όλων των εταιρειών και επιχειρήσεων για μείωση του λειτουργικού κόστους.

  • Ποια είναι τα βασικά βήματα για την ανάπτυξη ενός συστήματος ενεργειακής ή περιβαλλοντικής διαχείρισης;

Εξειδικευμένοι τεχνικοί σύμβουλοι συνεργάζονται με το αρμόδιο προσωπικό της εκάστοτε επιχείρησης, ώστε:

  • να προσδιορίσουν τις ενεργειακές χρήσεις και τα περιβαλλοντικά θέματα, καθώς και τις επιπτώσεις από τις δραστηριότητες της επιχείρησης
  • να υλοποιήσουν την ενεργειακή ανασκόπηση και να προσδιορισθεί η ενεργειακή βάση
  • να προσδιορίσουν τα απαιτούμενα μέτρα μείωσης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και των μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας
  • να προτείνουν με σαφήνεια ρεαλιστικές και οικονομικές λύσεις (χαμηλού ή και μηδενικού κόστους) για την μείωση της κατανάλωσης ενέργειας
  • να προτείνουν κατάλληλους δείκτες και στόχους για την ορθή παρακολούθηση και αποτύπωση της βελτίωσης
  • να αναπτύξουν τις βέλτιστες διαδικασίες διαχείρισης των περιβαλλοντικών και ενεργειακών θεμάτων, αξιοποιώντας στο μέγιστο βαθμό το υφιστάμενο προσωπικό και τις διαθέσιμες υποδομές
  • να ευαισθητοποιήσουν και να εκπαιδεύσουν το προσωπικό της εταιρείας, ώστε να υιοθετήσει τις νέες διαδικασίες διαχείρισης ενέργειας, πόρων και υλικών / αποβλήτων
  • να επιθεωρήσουν το προσωπικό ως προς την εφαρμογή των διαδικασιών και των καλών πρακτικών
  • να οδηγήσουν την επιχείρηση στην πιστοποίηση σύμφωνα με το πρότυπο που έχει επιλεγεί.
  • Τι με συμφέρει να επιλέξω: διενέργεια Ενεργειακού Ελέγχου ή ανάπτυξη Συστήματος Ενεργειακής ή Περιβαλλοντικής Διαχείρισης;

Υπάρχουν κάποιες βασικές διαφορές μεταξύ Ενεργειακού Ελέγχου και Συστήματος Ενεργειακής Διαχείρισης, που μπορούν να βοηθήσουν μια επιχείρηση να αποφασίσει τι ταιριάζει περισσότερο στις ανάγκες της.

Αφενός:

  • Ο ενεργειακός έλεγχος πραγματοποιείται μία φορά κάθε 4 χρόνια από έναν ενεργειακό ελεγκτή εγγεγραμμένο στο μητρώο των Ενεργειακών Ελεγκτών.  Ενώ, στο μεσοδιάστημα η εταιρεία έχει κυρίως την υποχρέωση να λάβει υπόψιν τις προτάσεις βελτίωσης του ελεγκτή και να προχωρήσει με την υλοποίηση τους.
  • Η επιχείρηση πρέπει να διαθέσει τα στοιχεία που θα ζητήσει ο ελεγκτής, αλλά δεν έχει άλλη εμπλοκή στη σύνταξη της έκθεσης. Ο ελεγκτής είναι υπεύθυνος για την ολοκλήρωση του ελέγχου, τη σύνταξη και την ανάρτηση της Έκθεσης.
  • Για εταιρείες με πολύ μικρές ενεργειακές καταναλώσεις που δεν θέλουν να διαθέσουν πόρους στην εφαρμογή ενός συστήματος διαχείρισης, ο ενεργειακός έλεγχος μπορεί να αποτελεί λύση.

Αφετέρου σε ένα σύστημα διαχείρισης ενέργειας:

  • Η επιλογή των μέτρων εξοικονόμησης γίνεται από την εταιρεία και όχι από τον ενεργειακό ελεγκτή, με έμφαση στα μηδενικού ή χαμηλού κόστους μέτρα με χρήση της ανάλυσης κόστους – οφέλους.
  • Τα προτεινόμενα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας και πληροφορίες σχετικές με τη χρήση και το πλήθος των κτιρίων / εγκαταστάσεων / στόλου οχημάτων δε δημοσιοποιούνται.
  • Το προσωπικό της εταιρείας εκπαιδεύεται και ευαισθητοποιείται σχετικά, με αποτέλεσμα σημαντική αύξηση της εξοικονόμησης ενέργειας και σημαντική μείωση του κόστους λειτουργίας.
  • Μπορεί να γίνει σύνδεση με τον ετήσιο απολογισμό της εταιρείας στο πλαίσιο εφαρμογής της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης (ΕΚΕ).
  • Ποια είναι τα βασικά οφέλη για την επιχείρηση μου;

Σε κάθε περίπτωση είτε επιλέγοντας Ενεργειακό Έλεγχο είτε την εφαρμογή Συστήματος Διαχείρισης Ενέργειας, μια επιχείρηση θα έχει μια σειρά από σημαντικά οφέλη. Ενδεικτικά:

  • Βελτίωση στη διαχείριση ενέργειας, υλικών και πόρων και στην περιβαλλοντική/ ενεργειακή τους επίδοση.
  • Μείωση του λειτουργικού κόστους της μέσω του εντοπισμού και της λήψης κατάλληλων μέτρων βελτίωσης και εξοικονόμησης (που συχνά είναι δράσεις χαμηλού ή και μηδενικού κόστους).
  • Αποφυγή νομοθετικών και άλλων κυρώσεων σε θέματα περιβαλλοντικής διαχείρισης.
  • Αυξημένη εμπιστοσύνη από πελάτες, συνεργάτες και τοπική κοινωνία, καθώς αποδεικνύουν έμπρακτα πως φροντίζουν για την αειφορία των δραστηριοτήτων τους.

Λίγα λόγια για την PRIORITY ΑΕ

Η PRIORITY ΑΕ είναι η πρωτοπόρος εταιρεία συμβούλων οργάνωσης και πληροφορικής στην Ελλάδα που εξειδικεύεται στην ανάπτυξη, εφαρμογή και αυτοματοποίηση εταιρικών διαδικασιών με βάση τα διεθνή πρότυπα ISO και τις βέλτιστες πρακτικές. Παρέχουμε συμβουλευτικές υπηρεσίες, λογισμικό και εκπαίδευση στο περιβάλλον, στην ενέργεια, αλλά και στην ποιότητα, στην ασφάλεια τροφίμων, στην υγεία και ασφάλεια, στην εταιρική κοινωνική ευθύνη, ενώ τα τελευταία 10 χρόνια αναπτύξαμε υπηρεσίες και στη διακυβέρνηση πληροφορικής: στην ασφάλεια πληροφοριών, στη διαχείριση υπηρεσιών πληροφορικής (ITSM) και στην επιχειρησιακή συνέχεια.

Η PRIORITY AE αντλώντας εμπειρίες από τα 2000 έργα της και έχοντας με επιτυχία αναπτύξει και εφαρμόσει συστήματα ενεργειακής και περιβαλλοντικής διαχείρισης σε επιχειρήσεις και οργανισμούς, διαθέτει την τεχνογνωσία και τους εξειδικευμένους συμβούλους, ώστε σε σύντομο χρόνο, με οικονομικό τρόπο, σιγουριά και αξιοπιστία, να οδηγηθείτε στην υλοποίηση και πιστοποίηση του συστήματος διαχείρισης που θα επιλέξετε, με αποτέλεσμα την επίτευξη των παραπάνω στόχων.

Επιπλέον, η PRIORITY AE είναι από τις λίγες εταιρείες που είναι εγγεγραμμένη στο Μητρώο Ενεργειακών Ελεγκτών του Υπουργείου Ενέργειας και μάλιστα στην ανώτερη τάξη (Τάξη Γ’) και δικαιούται να αναλάβει για λογαριασμό σας τον ενεργειακό έλεγχο της επιχείρησής σας, είτε αφορά βιομηχανικούς χώρους είτε κτίρια γραφείων.

Η PRIORITY AE έχει τη δυνατότητα, επίσης, να προσφέρει ολοκληρωμένες λύσεις, συνδυάζοντας τις συμβουλευτικές της υπηρεσίες στο αντικείμενο των ενεργειακών ελέγχων/ συστημάτων ενεργειακής διαχείρισης με την παροχή μετρητικού εξοπλισμού και λογισμικού μετρήσεων για την online παρακολούθηση των ενεργειακών καταναλώσεων της επιχείρησης σας.

Κατηγορία ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ Η ΓΝΩΜΗ ΜΑΣ